khajuraho.jpg

Ma koliko delovalo da je domaća joga scena u stvari korporativni rat za tržište i klijente, što u neku ruku u velikom broju slučajeva i jeste tačno, 4. Februara 2018. počeo je razgovor različitih joga instruktora, učitelja, škola i društava oko inicijative za zaštitu zajedničkih interesa.
Naime, oni su se okupili kako bi se suprostavili onome što, kako smatraju, ugrožava njihov rad i delovanje na širenju vrednosti joge. Ono što ih je konkretno zabrinulo jeste  zakonsko definisanje joge kao sporta i davanje, po njima, monopolističkog položaja Joga savezu Srbije, bez da su u rešavanje zakonskog okvira uključene druge joga škole i udruženja. To znači da bi se svi koji se bave jogom našli pod ingerencijom Ministarstva omladine i sporta. Član 28. stav 4. Zakona o sportu („Službeni glasnik RS , broj 10/16) i članom 2. stav 2. Pravilnika o dozvoli za rad sportskih stručnjaka, izdavanje, obnavljanje i oduzimanje dozvola za rad sportskim stručnjacima vrši nadležni nacionalni granski sportski savez.

U skladu sa članom 28. stav 4. Zakona o sportu („Službeni glasnik RS , broj 10/16) i članom 2. stav 2. Pravilnika o dozvoli za rad sportskih stručnjaka, izdavanje, obnavljanje i oduzimanje dozvola za rad sportskim stručnjacima vrši nadležni nacionalni granski sportski savez. U skladu sa članom 3. stav 1. tačka 19) Zakona, nadležni nacionalni granski sportski savez jeste onaj nacionalni granski sportski savez koji uređuje putem sportskih pravila obavljanje sportskih aktivnosti i sportskih delatnosti u određenoj grani sporta, u skladu sa ovim zakonom. Pravilnika o nadležnim nacionalnim sportskim savezima za sportske grane i oblasti sporta u Republici Srbiji, definiše samo jedan nadležni nacionalni granski sportski savez za jednu sportsku granu. U skladu sa odredbama Zakona o sportu iz 2011. godine, Ministarstvo je dalo saglasnost na visinu troškova za izdavanje dozvola za rad sportskim stručnjacima, Joga savezu Srbije i Srpskoj joga asocijaciji, koji su do donošenja navedenog pravilnika, dozvole za rad mogli da  izdaju za svoje članove. Nadležni nacionalni granski sportski savez izdaje odgovarajuću dozvolu za rad sportskom stručnjaku koji ispunjava sve uslove iz člana 5. stav 1. Pravilnika o dozvoli za rad sportskih stručnjaka. U konkretnom slučaju, kada sportski stručnjak ima međunarodno stečeno obrazovanjs i osposobljenost, savez ceni da li on ispunjava uslov u pogledu stručne spreme ili stručne osposobljenosti, u skladu sa tečkom 1) navedenog člana Pravilnika.

I kad smo prešli ovaj dosadni pravni deo u čemu je problem sa ovim i sa favorizovanjem indijaJoga saveza Srbije?  U tome što su u Indiji, u skladu sa konsultacijama sa Ministarstovom za ajurvedu, jogu, naturopatiju i homeopatiju zaključilo, uprkos  pritiscima da se joga kao deo indijskog identiteta i duhovnosti definitivno uništi i proglasi za sport, tj oblik takmičarske gimnastike, da joga ima različite dimenzije koje onemogućavaju bilo kakvo takmičenje. Sa druge strane Joga savez Srbije u svojim dokumentima veoma jasno definiše jogu kao takmičarski sport:

PRAVILNIK O TAKMIČENJU ZA OBLAST JOGA SPORTA
Član 1

Joga savez Srbije (u daljem tekstu JSS) je organizator ili pokrovitelj sportskih manifestacija i takmičenja za oblast joga sporta na teritoriji Republike Srbije.

JSS utvrđuje pravila i uslove za organizovanje svih sportskih manifestacija i takmičenja za oblast joge na nivou Republike Srbije i učešće na njima, za sve kategorije, u skladu sa Zakonom o sportu.

JSS daje saglasnost za učešće u međunarodnim joga manifestacijama i takmičenjima za oblast joga sporta.

Nadležni organ JSS utvrđuje ispunjenost uslova iz stava 1. ovog člana pre početka svake takmičarske sezone i o tome donosi odgovarajuću odluku.

Odredbe ovog pravilnika su deo Propozicija za državno prvenstvo i sva ostala takmičenja za oblast joga sporta u Republici Srbiji, izuzev međunarodnih takmičenja, za koje organizator objavljuje svoje propozicije.

Član 2

Kategorije u kojima se takmiči u oblasti joge u Republici Srbiji su:

• joga asane

• artjoga

Član 3.

Stalna takmičenja za oblast joga sporta su kup takmičenja i sprovode se u međunarodnom, nacionalnom i regionalnom rangu u kategorijama: Art joga i Joga asane.

Član 4.

Upravni odbor JSS utvrđuje jedinstveni sistem i okvirne Odredbe takmičenja na celoj teritoriji Republike Srbije. Sistem takmičenja kao pojam podrazumeva:

– Rang i vrstu takmičenja,

– Minimalni i maksimalni broj ekipa – učesnika,

– Vreme sprovođenja,

– Vrstu objekta za sprovođenje takmičenja.

Način sprovođenja takmičenja utvrđuju nadležni organi odgovarajućih Joga organizacija u okviru kojih se sprovode takmičenja, u skladu sa jedinstvenim sistemom i okvirnim Odredbama koje je utvrdio Upravni odbor JSS u skladu sa standardima nadležne međunarodne organizacije za oblast joge.

Član 5.

Predlog izmena sistema takmičenja mora biti stavljen na javnu diskusiju najmanje 30 dana pre održavanja sednice Upravnog odbora JSS, koji isti usvaja.

Član 6.

Za sva takmičenja obavezne su propozicije koje donose odgovarajući organi, najmanje 15 dana pre početka takmičenja.

Propozicijama se utvrđuju svi uslovi takmičenja, a način bodovanja je jedinstven.

Član 7.

Državno prvenstvo održava se jednom godišnje u kategorijama žene, muškarci i mešovite grupe, ekipno i pojedinačno, u uzrasnim kategorijama:

• Seniori

• Juniori

Član 8.

Organizator državnog prvenstva je Joga savez Srbije. Organizaciju takmičenja JSS može poveriti gradskim joga klubovima i članicama JSS.

Član 9.

Termine održavanja takmičenja (kalendar takmičenja) koje organizuje JSS donosi Upravni odbor na predlog Odbora za takmičenje JSS-a, najkasnije do 31. januara tekuće sezone.

Član 10.

Organizator prvenstva mora poslati Propozicije prvenstva svim učesnicima u oblasti joge i Odboru za takmičenja JSS-a najkasnije 20 dana pre održavanja takmičenja. U propozicijama se mora navesti termin i mesto održavanja, satnica takmičenja i treninga, kategorije takmičara i ostali uslovi bitni za tok takmičenja.

Član 11.

Prijavu takmičara za državna prvenstva šalju sportske organizacije za oblast joge registrovane u JSS. Rok za prijave je 7 dana pre početka održavanja takmičenja do 19 sati. Prijave se podnose bilo preporučenom poštom, bilo ličnim dostavljanjem u Sekretarijat JSS-a ili elektronskom poštom (e-mail-om). Sekretarijat je u obavezi da prosledi prijave organizatoru takmičenja, koji je u obavezi da, u roku od 48 sati, prosledi spisak prijavljenih takmičara po kategorijama Odboru za takmičenja u oblasti joge JSS. Parijave moraju sadržati:

1. Ime i prezime takmičara

2. Dan, mesec i godinu rođenja

3. Kategoriju u kojoj takmičar nastupa

4. Naziv sportske organizacije za oblast joga sporta – čiji je član i za koga nastupa

5. Naziv muzičke kompozicije za takmičare u kategoriji art joga

6. Opis programa

Član 12.

Pravo nastupa na Državnom prvenstvu imaju sportisti uredno registrovani u JSS prema odredbama JSS, koji imaju Takmičarsku knjižicu i potvrdu o lekarskom pregledu ne stariju od 6 (šest) meseci.

Svaki takmičar na takmičenjima nastupa na svoju odgovornost. Organizator mora obezbediti prisustvo dežurnog lekara za hitne intervencije tokom održavanja takmičenja i službenih treninga.

TEHNIČKE ODREDBE Član 13.

Državna prvenstva održavaju se u organizaciji JSS u prostorima koji zadovoljavaju higijenske, sanitarne i svetlosne standarde.

I tako dalje…

joga savez srbije

Dakle Srbija se ovim uvrštava u red zemalja koje su jogu definisale kao sport, a to su zemlje kao što su Iran, Turkmenistan i Saudijska Arabija. Joga nije sport, niti je ikad bila zamišljena kao nadmetanje, niti može da se boduje postignuće na način na koji sport to radi, sem ako ne uvedu recimo bodovanje sidija i davanje medalja za njih. To znači da bi svi elementi joge koji nisu gimnastički najverovatnije bili izbačeni iz joge budući da bi teško bilo da Jogina XY iz joga škole Te-i-Te osvoji prvo mesto u Srbiji u disciplini joga nidre, ili da jogin YX iz joga škole Te-i-Te postane trostruki prvak Srbije u trataki, ili da instruktorka XYZ bude petostruki prvak Srbije u krijama.

Sport je u svetu danas postao veliki posao i joga, kao jedna od najstarijih svetskih duhovnih praksi, u poslednjim decenijama često je upadala u zamku kapitalističkog pogleda na svet gde je samo profit bitan. Ali u biti, oduvek joga se bavila jednom drugom stvari, a to je kako da neko bude srećan. Hiljadama godina se govorilo da meditacija, budizam, joga i slične duhovne prakse potekle iz Indije  čine da ljudi budu srećni. To je nešto u šta je neko mogao da veruje, neko je mogao da bude skepričan, ali su 2012. godine istraživači sa Univerziteta u Wisconsinu priključili 256 senzora na lobanju Matthieu Ricarda, 68-godišnjem francuskom pisca koji se zamonašio u

AppleMark

Budistički monah Matthieu Ricard kojeg su naučnici proglasili za najsretnijeg čoveka na svetu

budističkom manastiru i otišao da živi u Nepal. Ovo istraživanje je pokazalo nešto veoma izuzetno, a to je da je redovna meditacija dovela do pojačanih aktivnosti u levom prefrontalnom korteksu mozga, što je deo koji je uz ostale stvari zadužen i za memoriju, raspoloženje i emocije. Istraživači su tako utvrdili da je njegov kapacitet za sreću natprosečno veći od onog koji imaju obični ljudi, a da mu je potencijal za naginjanje ka negativnim emocijama drastično redukovan.   Zato su ga naučnici i mediji proglasili za najsrećnijeg čoveka na svetu.

plesacicaDo sad su u Srbiji instruktore joge obučavali Dragan Lončar u svojoj školi, Joga savez Srbije na čelu sa Predragom Nikićem, zatim na jednom ili dva fakulteta u Beogradu i Novom Sadu, ali to je mislim više fitnes nego joga, kao i Fabijan Periškić u Somboru. Nisam išao ni kod koga od njih, Lončar meni deluje najozbiljniji i po svemu što znam o njemu on zaslužuje moje puno poštovanje. Sasvim je jasno da on mnogo više zna nego što daje svojim instruktorima, ali se i postavlja pitanje da li je njima i potrebno, odnosno da li bi i bilo dobro za njih, da im daje više i drugačije od ovoga što daje? Tako da meni on deluje kao neko ko radi dobru priču. Kako radi Fabijan ne znam, samo sam ga jednom sreo i nemam neki utisak, ni pozitivan ni negativan. Takodje samo sam jednom bio na prezentaciji Joga saveza Srbije. Bili su najavljeni kirtani, ali umesto indijskih pesama su pevane domaće rok pesme tipa Ima neka tajna veza od Bijelog dugmeta i predstavljena je takozvana art joga koja nema veze ni sa jogom ni sa umetnošću već je neki prilično loš polumoderni ples. U Indiji postoji joga plesa, Nritja joge, koja kombinuje asane sa hasta mudrama, ali po mom veoma površnom znanju o tome, moram priznati, to nema nikakve veze sa onim što sam ja video na toj prezentaciji i ako je to ono što će se tretirati zvanično kao artjoga i biti na takmičenjima, to onda vredja dobar ukus, a sa jogom naravno nema nikakve veze.

Uostalom, situaciju koja se najavljuje najbolje opisuje  „važno saopštenje“ koje je izdao Joga savez Srbije, a u kojem izmedju ostaloga piše i sledeće:

„Važno obaveštenje

Poštovani,
U skladu sa Zakonom o sportu i važećim podzakonskim aktima obaveštavamo Vas da je Joga savez Srbije nadležni nacionalni savez za oblast joge (Pravilnik o nadležnim nacionalnim sportskim savezima za sportske grane i oblasti sporta u Republici Srbiji („Sl. glasnik RS“, br 95 od 30. novembra 2016) osnovan prvenstveno s ciljem: razvoja oblasti joge, odnosno razvoja aktivnosti i delatnosti u području svog delovanja;  usklađivanja aktivnosti svojih članova; reprezentovanja nacionalnog sporta u području svog delovanja;  stvaranja uslova za postizanje vrhunskih rezultata; organizovanje i vođenje takmičenja; učešća u unapređivanju stručnog rada sportskih joga stručnjaka.
Podsećamo Vas da Vam na raspolaganju stoji strukovni, savetodavni i pravni servis
Joga saveza Srbije – nadležnog nacionalnog saveza za oblast joge u Republici Srbiji, kao i servisi Vojvođanskog i Beogradskog joga saveza.
Ovo su odgovori na samo neka, najčešća pitanja:

– Sve organizacije u oblasti joge koje ispunjavaju zakonske uslove mogu ostvariti pravo na učlanjenje u Joga savez Srbije

– nadležni nacionalni, i teritorijalni joga savez (Beogradski ili Vojvođanski joga savez)

– U skladu sa članom 27. Zakona o sportu dozvolu za rad možete ostvariti podnošenjem zahteva Joga savezu Srbije. Pravilnik o stručnom radu u oblasti joge (poslednji Pravilnik u nizu)

– Instruktori joge kao sportski stručnjaci dužni su da planiraju i evidentiraju stručni rad koji obavljaju u organizacijama u oblasti joge, u skladu sa Zakonom o sportu, podzakonskim aktima i pravilima nadležnog nacionalnog saveza za oblast joge.

– Nad stručnim radom u oblasti joge vrši se stručni nadzor (član 32. Zakona o sportu). Stručni nadzor vrši Zavod za sport i medicinu sporta Republike Srbije, a na teritoriji autonomne pokrajine – Pokrajinski zavod za sport i medicinu sporta, preko stručnih sportskih nadzornika, kao povereni posao. Pravna i fizička lica u oblasti joge dužna su da omoguće obavljanje stručnog nadzora, u skladu sa ovim zakonom. Licu koje onemogući obavljanje stručnog nadzora sportski inspektor može privremeno zabraniti obavljanje.“

Ovo veoma jasno ukazuje na ambiciju Joga saveza Srbije da se ostvari totalna dominacija nad joga scenom u Srbiji, da se postigne potpuni monopol nad davanjem licenci za rad i da se udruženja navode da se učlane u Joga savez Srbije i da u stvari postanu sportska udruženja i klubovi.  Na šta liče joga takmičenja u svetu vidi se i iz donje slike i to je pre nekakva akrobatska gimnastika, a ja lično ne vidim neku veliku razliku izmedju toga i predstave o takmičenju navijačica iz nekog američkog filma za tinejdžere.  A gde je tu joga? Jednostavno nema je više.

takmicenje2

Sportska joga postoji u svetu kao periferna pojava i samim tim postoje i takmičenja. Ako neko želi da to tako doživi i da se time bavi to je sasvim u redu i mislim da bi sporenje da se konstituiše i takva joga i takva takmičenja bilo nekorektno. Ali ostatak joge, ma koliko ona čak bila iskrivljena i na zapadu pogrešno predstavljana, nasilno gurati u sportske okvire, u biti predstavlja nasilje. Joga je ahimsa, dakle nenasilje i samim tim joga nije takmičarska i nije pobedjivanje drugih. Ona je harmonija koja isključuje nadmetanje. Kada se neko bavi jogom bavi se sobom, a ne drugima. Naći svoje mesto u univerzumu, shvatiti svoje realne potrebe, a ne nadmetati se ko je bolji,  osnov je na kojem neko razvije osećaj sreće – to je joga. Joga nije pobeda nikoga spolja, joga je pobeda nečijih vlastitih slabosti. Praviti od joge takmičenje znači nekog gurati u sportski adrenalin i strast za pobedom nekoga, što je u potpunosti suprotno sa onim na čemu se i ideja i praksa joge zasnivaju  Joga savez Srbije može da osmisli kriterijume za bodovanje asana, ali kako će da boduju koeficinent sreće kod vežbača što negde i jeste cilj joge? Umesto odricanja od strasti, oni vežbačima nameću strast za pobedom i zato je možda bolje da Joga savez Srbije promeni ime u Anti-joga savez Srbije?

Činjenica da su svake godine u Srbiji stizali novi instruktori joge dovelo je da atmosfere nadmetanja na tržištu, sve sa Sensa stajl promocije joge kao sredstva za olakšavanje od stresa poslovnih ljudi kako bi mogli da se još intenzivnije bace na svoje korporativne zadatke. Ali u svoj svojoj različitosti joga je negde ipak opstajala u Srbiji sa manjim ili većim odstupanjima od onog što bi ona trebalo da bude. Iako je aktuelna namera da se joga pretvori u sport i gimnastiku jedna od najgorih stvari koje su mogle da se dese jogi u Srbiji, činjenica da se različiti joga instruktori i udruženja udružuju kako bi stali iza zajedničke inicijative kojom bi trebalo da to spreče, predstavlja, nasuprot tome, nešto veoma pozitivno.  Zato poželimo sreću domaćim joga instruktorima i društvima u zaštiti interesa kako njih tako i joge.

slon